Zmarł Alojzy Lysko, poseł na Sejm V kadencji

Autor: mat prasowe Sejmu 2026-09-24 08:52:24

Odszedł Alojzy Lysko – górnik, nauczyciel, pisarz, regionalista, społecznik i samorządowiec związany z Górnym Śląskiem, poseł na Sejm V kadencji.

Ukończył Państwową Szkołę Górniczo-Hutniczą w Dąbrowie Górniczej („Sztygarkę"), Studium Nauczycielskie w Katowicach oraz Wydział Prawa i Administracji na Uniwersytecie Śląskim. Po maturze pracował pod ziemią jako górnik i sztygar w Kopalni Węgla Kamiennego „Ziemowit" w Lędzinach. W latach 1964–1973 był nauczycielem-wykładowcą w Szkole Górniczej tej kopalni, a następnie jej wicedyrektorem i dyrektorem. Prowadził także zajęcia teatralne w zakładowym domu kultury, zdobył kwalifikacje instruktora teatralnego.
Jego życiorys i cała twórczość były zakorzenione w trudnej historii regionu – ojciec Alojzego Lyski zginął na froncie wschodnim po przymusowym wcieleniu do Wehrmachtu. Alojzy Lysko poświęcił życie dokumentowaniu losów Górnoślązaków, wydając m.in. publikację „To byli nasi ojcowie" oraz wielotomowy cykl „Duchy wojny". Na podstawie jego opowieści „Jak Niobe. Opowieść górnośląska" powstał głośny monodram „Mianujom mie Hanka", był także autorem utworu scenicznego „Godajōm mi Helmut".
Należał do Górnośląskiego Towarzystwa Literackiego. Współdziałał z Towarzystwem Kultury Teatralnej oraz Towarzystwem Opieki nad Oświęcimiem. Był członkiem Rady Programowej Zespołu Pieśni i Tańca „Śląsk", Regionalnego Ośrodka Kultury w Bielsku-Białej oraz Muzeum Miejskiego w Tychach.
Za swoją działalność literacką i społeczną został uhonorowany m.in. Nagrodą im. Wojciecha Korfantego, Nagrodą im. Karola Miarki, Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis", tytułem „Ambasador Śląska" oraz honorowym obywatelstwem Bierunia. W 2026 r. jego imieniem nazwano Gminną Bibliotekę Publiczną w rodzinnych Bojszowach.
Działalność publiczną rozpoczął od sprawowania mandatu radnego Bojszów w latach 1966–1977, a następnie Tychów w latach 1977–1988. W latach 1990–1998 był delegatem do sejmiku samorządowego. Po reformie samorządowej, w latach 1998–2005, był radnym sejmiku województwa śląskiego.
W wyborach parlamentarnych w 2005 r. uzyskał mandat poselski w okręgu katowickim (nr 31) z listy Prawa i Sprawiedliwości. W Sejmie V kadencji pracował w Komisji Kultury i Środków Przekazu, Komisji Rodziny i Praw Kobiet oraz Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Przed wyborami prezydenckimi w 2010 i 2015 r. wchodził w skład komitetu poparcia Bronisława Komorowskiego.