1 marca obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” – święto państwowe ustanowione przez Sejm 3 lutego 2011 roku. Data ta upamiętnia tragiczne wydarzenia z 1951 roku, kiedy to w więzieniu przy ul. Rakowieckiej w Warszawie, z polecenia komunistycznych władz, wykonano wyroki śmierci na siedmiu członkach IV Zarządu Głównego Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”.

Śmierć ponieśli wówczas m.in. płk Łukasz Ciepliński oraz jego najbliżsi współpracownicy – tworzący ostatnie ogólnopolskie dowództwo konspiracji kontynuującej dzieło Armii Krajowej. Szacuje się, że w powojenne podziemie zaangażowanych było nawet 200 tys. osób, z czego w samym 1945 roku w oddziałach partyzanckich walczyło czynnie około 80 tys. żołnierzy. Ich opór nie byłby możliwy bez wsparcia tysięcy cywilów, którzy z narażeniem życia zapewniali partyzantom schronienie, wyżywienie i łączność.
Za wierność przysiędze „Wyklęci” płacili najwyższą cenę: poddawani brutalnym śledztwom i skazywani w procesach pokazowych, trafiali do więzień i obozów. Wielu z nich – jak rtm. Witold Pilecki, gen. August Fieldorf „Nil” czy Danuta Siedzikówna „Inka” – miało zostać zapomnianych na zawsze, grzebanych potajemnie w bezimiennych dołach śmierci.
Choć większość struktur podziemia rozbito do 1956 roku, ostatni żołnierz ZWZ-AK i WiN – Józef Franczak „Lalek” – zginął w walce dopiero 21 października 1963 roku podczas obławy w Majdanie Kozic Górnych. Jego śmierć symbolicznie zamknęła kartę zbrojnego oporu antykomunistycznego w Polsce.